Rehber

Yapay Zekâ Kullanırken Yapılan Bariz Hatalar #2

Mithat Sinan Ergen
27 Ağustos 2026
okuma

Yapay zekâya aşırı güvenmek bazen hatalı sonuçlara sebep olabilir, bu yazımızda automation bias kavramını ele alıyoruz.

Yapay Zekâ Kullanırken Yapılan Bariz Hatalar #2

Yapay zekânın yanlış cevap vermesinden daha tehlikeli olan doğruymuş gibi görünen cevabı hiç sorgulamamaktır.

Daha önce başlattığımız “Yapay Zekâ Kullanırken Yapılan Bariz Hatalar” serisinin ilk bölümünde yapay zekâyı Google gibi kullanmaktan ve yeterli bağlam vermemekten bahsetmiştim.

Bu kez biraz daha kritik bir hataya değinelim.

Bölüm 2: Yapay zekânın ilk cevabını doğru ve son cevap olarak kabul etmek.

Bir soru soruyoruz.

Yapay zekâ oldukça akıcı, detaylı ve kendinden emin bir cevap veriyor.

Ve çoğu zaman burada duruyoruz.

Oysa akıcı bir cevap, doğru bir cevap olduğu anlamına gelmiyor.

2026 Work AI Index 6000 dijital çalışanla gerçekleştirdiği araştırmasında çalışanların %69'unun, AI’ın ürettiği, doğrulamadıkları, tam olarak anlamadıkları veya arkasında güvenle duramayacakları işleri direkt teslim ettiğini söylüyor. 

Daha da ilginci, yapılan deneysel araştırmalar insanların AI tarafından verildiğini bildikleri tavsiyelere, ellerindeki başka bilgilerle çelişse bile gereğinden fazla güvenebildiğini gösteriyor.

Buna automation bias deniyor.

Peki ne yapmalıyız?

Yapay zekânın ilk cevabını kesin sonuç olarak değil, doğru cevaba giden yolda ilk taslak olarak görmeliyiz.

Örneğin:

❌ “Bana bu konuda bir strateji hazırla.”

Cevabı aldıktan sonra konuşmayı bitirmek yerine:

✅ “Bu öneride hangi varsayımları yaptın?”
✅ “Cevabındaki yanlış veya eksik olabilecek noktaları bul.”
✅ “Bu sonuca karşı çıkabilecek alternatif görüşleri sun.”
✅ “Kullandığın bilgileri ve doğrulanması gereken noktaları belirt.”
✅ “Şimdi ilk cevabını eleştir ve daha güçlü bir versiyon oluştur.”

Aslında iyi AI kullanımı, iyi bir ilk cevap almaktan değil, doğru sonuca ulaşana kadar, bir takım arkadaşı gibi, AI ile birlikte çalışabilmekten geçiyor.

OpenAI ve Microsoft da güncel kullanım rehberlerinde ilk çıktının üzerinden iterasyon yapmayı, çıktıyı inceleyip promptu ve sonucu adım adım geliştirmeyi öneriyor.

Yani yapay zekâ size hızlı bir cevap verebilir.

Ama cevabın doğru olup olmadığını düşünüp değerlendirmek hâlâ kullanıcının sorumluluk alanında bulunuyor.